DR Congo: Een justitie in panne
 |
|
Het logo van APRODEPED, partner |
De justitie toegankelijk maken voor de behoeftigen.
In Congo, is de toegang tot de justitie een grote uitdaging voor de meerderheid van de bevolking, zozeer dat deze figureert bij de absolute prioriteiten van de President van de Republiek. Het probleem is niet het gebrek aan teksten die het gerecht kunnen verzekeren.
Het situeert zich in de interpretatie bij de toepassing van de wet. Verder, oefenen sommige machtige personen druk uit op het gerechtshof, meer bepaald door de uitvoering van sommige gerechterlijke beslissingen te verhinderen en door de oriëntatie van gerechterlijke verdicten te beïnvloeden.
 |
| Vrouwen en mannen opgeleid als para-juristen |
Daar de corruptie al de sectoren van het nationale leven heeft bedorven, blijft ook de justitie niet gespaard van deze plaag. Deze situatie, die sinds vele jaren duurt, is bijna een fataliteit geworden voor de bevolking, zelfs in die mate dat de leden van de lokale gemeenschappen ervan overtuigd zijn dat men, om recht te hebben op gerechtigheid en een proces te winnen, men dit moet kopen bij de netwerken van magistraten of invloedrijke heren. Zo stelt men meestal vast dat vele leden van de basisgemeenschappen angst hebben, alleen al bij de gedachte zich voor het gerecht aan te bieden, omdat zij geen vertrouwen hebben in het gerechterlijke systeem. Bovendien beschikken zij niet over de nodige middelen om processen te “kopen”.
Parajuristen en bemiddelaars in de conflicten
 |
|
Para-juristen luisteren in een |
Om de bevolking aan de basis toegang te verlenen tot de justitie en om bij te dragen tot de burgerlijke deelname en tot vredesopbouw, heeft KBA haar partner in Zuid-Kivu, APRODEPED (Actie voor de Bevordering en de Verdediging van de minder begunstigde personen), gesteund om parajuristen te vormen in de schoot van de RVDH (Netwerken van Vrijwilligers van de Rechten van de Mens). Deze actoren van het middenveld dragen bij tot de toegankelijkheid van de rurale gemeenschappen tot de justitie, meer bepaald door vele interventies bij justitie te doen voor de aanklagers die niet in staat zijn dit zelf te doen. Zij hebben 1321 gevallen geregistreerd van schendingen van de mensenrechten waarvan er 976 gedocumenteerd en aangeklaagd werden in het kader van de strijd tegen de straffeloosheid.
Zij hebben eveneens als opdracht te bemiddelen als alternatief voor de toegang tot het gerecht. Dit initiatief wordt sterk gewaardeerd door de bevolking. De laatste twee jaren, in het kader van een project over de burgerlijke participatie aan de opbouw van de vrede in Zuid Kivu, was het voorzien de bemiddeling te doen van 90 gevallen in 2 jaar. Het succes van de activiteit heeft ervoor gezorgd dat de vragen bijna verdubbeld zijn. De bemiddelingen betreffen over het algemeen problemen die niet in betrekking staan met inbreuken op de penale wet.
De bemiddeling heeft de groepen veranderd
De leden van RVDH hebben reeds conflicten van privaat recht opgelost zoals erfenisgeschillen, onenigheden tussen echtgenoten, gronddisputen, het niet eerbiedigen van contracten, van lidmaatschap of van erkenning van buitenhuwelijke kinderen. Vele van deze conflicten worden op een minnelijke wijze opgelost en kennen een gelukkige afloop. De meeste van de aanklagers of van de conflictpartijen zijn hulpbehoevende of kwetsbare personen. Voortaan zijn er minder spanningen tussen de leden van de groepen dankzij de nabije rechtvoering door de RVDH.
 |
|
Dorpelingen in een |
De vragen naar bemiddeling vanwege de bevolking aan de RVDH blijven hoog oplopen. Zo blijven die basisgroepen bemiddelingen doen. Wanneer hun leden geconfronteerd worden met meer ingewikkelde gevallen, dan zendt APRODEPED hun een advocaat om hen te helpen.
Tegenover het slecht functioneren en de gerechtelijke plagerijen vanwege de administratie van het gerecht, bewaart de bevolking het vertrouwen in de bemiddeling en in de RVDH. Op sommige plaatsen, zoals noord Idjwi, centrum Kalehe en Nyangezi, verwijzen de lokale overheden (politie, administratie van het gebied…) sommige mensen die hen aanspreken naar het lokale RVDH voor een minnelijke schikking. Zo erkennen de Staatsdiensten hun zwakheid en het werk dat geleverd wordt door de RVDH die een alternatieve rechtspraak weten op te richten in de gemeenschappen en die bereikbaar is voor allen.
APRODEPED en KBA