Solidariteit: wederzijdse verantwoordelijkheid
Mensen zijn onderling afhankelijk. Zij hebben een schuld tegenover elkaar, en eveneens tegenover de generaties die hen vooraf zijn gegaan en tegenover deze die hen zullen opvolgen. Al wat elke persoon bezit, is een gave: het leven, de kleur van zijn huid, de familie, de stam, het ras, de omgeving... Dat moet een mens aansporen om zich te gedragen als "Beheerder" in dienst van de anderen, en niet als "Eigenaar" van alles wat hij bezit. Als men bovendien ook nog begrijpt dat het verschil dat er tussen de mensen bestaat hen enkel maar aanzet tot complementariteit en eenheid, dan kunnen deze banden solidariteit toelaten.
Solidariteit is dus een gevoel van verantwoordelijkheid en van wederzijdse afhankelijkheid in een groep mensen met morele verplichtingen tegenover elkaar. Zo zijn de problemen die één of meerdere leden ervaren ook de bezorgdheid van de hele groep. Solidariteit brengt een mens ertoe zich te gedragen alsof hij rechtstreeks geconfronteerd wordt met het probleem van de anderen, want anders, is het de toekomst van de groep (en dus ook de zijne) die in gevaar gebracht zou kunnen worden. daarom zou elke maatschappij in het kader van sociale cohesie en de bestrijding van armoede, mechanismen moeten ontwikkelen voor de herverdeling van donaties, van de inkomsten en van de rijkdommen. Deze solidariteit kan vele vorm aannemen, onder meer financiële hulp, morele steun, of van een hulp in natura (voedsel, enz.), de opvang van vluchtelingen…
Deze solidariteit overtreft de eenvoudige liefdadigheid, want zij impliceert een "bewustzijn van plicht tegenover zichzelf en tegenover de anderen" dat nodig is om te leven, om zich te beschermen en te ontwikkelen gedurende zijn leven. Maar men moet aandacht hebben voor het feit dat er "profiteurs" bestaan die denken dat zij alleen maar rechten hebben en geen plichten. Inderdaad, er zijn mensen die door onbekwaamheid of uit gebrek aan verantwoordelijkheidszin als parasieten leven op de rug van de anderen in naam van een "zekere solidariteit" die in werkelijkheid hun luiheid en hun onderontwikkeling bevordert. Deze houding maakt van hen consumenten van de ontwikkeling of van de inspanningen van de anderen en geen producenten van ontwikkeling. Men merkt dit in een aantal Afrikaanse landen waar de mensen verwachten dat het manna uit de hemel blijft vallen, in plaats van dat zij werken om met de anderen de "gekregen gaven" te delen. Ieder mens moet zich ervan bewust worden dat hij een element is van een groter geheel en ook dingen bij te dragen heeft aan die samenleving. Solidariteit verplicht ons om altijd te denken aan onze relatie met anderen, namelijk aan de manier waarop wij nuttig kunnen zijn in onze relatie met de andere leden van de samenleving. Daarom zou onderwijs aan ieder individu moeten toelaten om zichzelf te ontdekken, zichzelf te leren kennen en van zichzelf te houden om zich te openen voor de anderen en solidair te zijn om zo de solidariteit te bevorderen en beter samen te beleven.
Emmanuel Burhama, Opvoeder, Kinshasa
Hier kun je de getuigenissen lezen van wat solidariteit voor u betekent.