Burundi:Verbeterde haarden als eco-duurzam alternatief voor de Amashig

"Amashiga", de traditionele manier van koken in Burundi

"Amashiga" is de traditionele populaire haard op het platteland in Burundi. Deze bestaat uit drie stenen die zo geplaatst zijn dat ze een ronde pot in gebakken klei of een metalen kookpan kunnen dragen.

Tussen de drie stenen wordt er hout of houtskool geplaatst die men in brand steekt. "Amashiga"  bevindt zich binnen in het huis behalve in het droogseizoen. Dan wordt die buitengezet binnen de familiale omheining. 

‘s Avonds gaat het gezin rond de haard "Amashiga" zitten die ook wat verlichting en warmte brengt. Er wordt gepraat in afwachting dat het eten klaar is. Ze luisteren naar spreekwoorden, sprookjes, raadseltjes, verhalen of legenden die de oudste of de meest creatieve volwassene van het huis vertelt Ondertussen maakt  de vrouw of de oudste dochter de maaltijd klaar.  

"Amashiga" houden een risico voor ziekten in

De rook ontstaat door verbranding. Terwijl geleidelijk aan het hout tussen de Amashiga brandt, komen er vervuilende stoffen vrij in huis, zichtbaar of niet. Volgens het voorlopig eindrapport van de "Uitwerking van de sectoriële strategie voor de sector van de energie in Burundi" (januari 2011) zijn die vervuilende stoffen gevaarlijk voor de gezondheid: kooldixoyde, koolmonoxide, methaan, de niet methanische vluchtige organische samenstellingen, de materie van de in te ademen deeltjes, de stikstofdioxyde en de zwaveloxyden. Ze kunnen zware infecties van de onderste luchtwegen veroorzaken, astma en kankeraandoeningen van de bovenste luchtwegen,  hart-en vaatziekten, een zwak gewicht bij de geboorte en een perinatale sterfte tijdens de eerste levensweek.

Amashiga, een gevaar voor vrouwen en kinderen

Het sprokkelen van hout neemt heel  wat tijd in beslag

Vrouwen,  kinderen en  ouderlingen – de meest kwetsbare lagen van de bevolking- worden  binnen huis het meest blootgesteld aan de luchtvervuiling.  De moeder die kookt staat heel dicht bij het vuur en de kinderen gaan dicht bij hun moeder zitten. Ze zijn het meest blootgesteld aan die ongemakken.  

 Zwangere vrouwen lopen het risico van een miskraam. De kinderen die ze dragen kunnen bij de geboorte een zwak gewicht hebben of te vroeg geboren worden. Deze babys riskeren ook van hartmisvormingen te hebben.

Jonge kinderen kunnen ook brandwonden oplopen door de vlammen of door kokend water. Door hun kwetsbaarheid, kunnen ze gemakkelijk astma ontwikkelen en zijn ze blootgesteld aan een vermindering van de longfunctie, een ernstige hoest of bronchitis.

Type van verbeterde haard die populair is in Asië

Hej is gemaakt met lokaal beschikbare materialen.

De verbeterde haard om de levensvoorwaarden van de gezinnen te verbeteren

Gezien KBA de eerbied voor het milieu en de levensvoorwaarden van de mensen ter harte neemt, moedigt ze haar partners aan verbeterde haarden te propageren. Deze zijn met beschikbaar en toegankelijk materiaal gemaakt, namelijk stenen en klei. Ze verspreiden minder rook en roet. De keuken wordt luchtiger en netter. Ze helpen de luchtvervuiling te reduceren, alsook de gasuitstoting met broeikaseffect (CO2). Ze dragen bij tot de beperking van de ontbossing.

Met de verbeterde haarden is het onderhoud van het keukengerief gemakkelijker omdat het minder zwart is van het roet. Het risico op brand is ook duidelijk verminderd.

Het sprokkelen van hout neemt ook minder tijd in beslag en zo kunnen de vrouwen zich met andere zaken bezighouden. Ook de kinderen die normaal gezien mee hout sprokkelen, verliezen minder tijd die ze kunnen besteden aan hun huiswerk van school. Zij die het hout moeten kopen kunnen nu wat geld sparen.  

Erick-Bayard Rwantango,
Medewerker KBA FONCABA.

E-mailadres Afdrukken